" Βοήθεια! Χανόμαστε..." Γερόντισσα Χρυσοβαλάντη | ΔΗΜΗΤΡΙΑ 2023

 

Η Γερόντισσα στην εμπνευσμένη ομιλία της θέλοντας να περιγράψει την κατάσταση της σημερινής εποχής ανέφερε: "Ζούμε σε μία εποχή που όλα ξεπουλιόνται, όλα προδίδονται, το κακό ωραιοποιείται, το σωστό εξευτελίζεται και γενικά ότι έσωσε και πρόβαλε παγκοσμίως την Ελλάδα, όπως τα ήθη, η ιστορία, η ορθοδοξία, θεωρούνται ξεπερασμένα και γελοία" και πρόσθεσε: "το πρόβλημα είναι ημών, που λέμε πως είμαστε χριστιανοί, που όλο υποχωρούμε, συμβιβαζόμαστε και έχουμε ενδοιασμούς". Στη συνέχεια παρουσίασε απόψεις των πατέρων της ορθοδόξου εκκλησίας μας, λέγοντας: " Όλα μπορούν να υποχωρήσουν στον άνθρωπο, όμως ο πιστός έχει χρέος να μην παραχωρήσει από μόνος του τον ίδιο τον Χριστό" και συμπλήρωσε: "το μεγάλο πρόβλημα των ανθρώπων είναι ο συμβιβασμός, διότι ο συμβιβασμός είναι ενοχή και έγκλημα". Ολοκληρώνοντας την ομιλία της, η Γερόντισσα Χρυσοβαλάντη απεφάνθει: "Ας φροντίσουμε να υπακούμε σε Εκείνον που μας έπλασε και θα μας κρίνει, ώστε τότε να μην φωνάξουμε: "Βοήθεια...χανόμαστε".

Ἐπιστροφή στίς ρίζες των... ριζῶν!

του Παναγιώτη Διαμάντη, φοιτητοῦ γεωπονίας.

Ο σύγχρονος ἄνθρωπος καί ἰδιαίτερα ὁ νέος κοπιάζει, πασχίζει και ἀδημονεί, σε ἒνα ἀτέρμονο κυνηγητό, νά ἀποκτήσει την πολυπόθητη εὐτυχία. Οἱ πρῶτες λέξεις ποῦ ἀκούει ἀπό τά οἰκογενειακά του πρόσωπα με την ἔναρξη του σχολικοῦ τού βίου εἶναι νά μάθει γράμματα, ὢστε  νά ἀξιωθεί μίας καλύτερης τύχης, ἑνός εὐκολότερου υλικού βίου. Γιατί, πλέον η υλική εὐημερία και μόνον συνιστά και υπόσχεται τη ἀπόλυτη εὐτυχία.

   Ἔτσι, ἀρχίζει το μακρύ, ἴσως ἀέναο, ταξίδι τῆς μόρφωσης. Ἀμέτρητες ὧρες σκυμμένος πάνω ἀπό  βιβλία στά σχολικά καί φροντιστηριακά ἕδρανα, ὧρες που βρίθουν ἀγωνίας, ἄγχους, πίεσης καί κόπου. Άκουλουθεί τό πτυχίο, τό μεταπτυχιακό καί  τέλος ἤ πρόσληψη ή ἠ ἀνεργία. Ἀλλως πώς, η ἐυτυχία ή ἠ καταστροφή.  Ἠ Ἑλλάδα ἔρχεται πρώτη σε ποσοστό φοιτητῶν ἀναλογικά του πληθυσμοῦ της σε ὁλόκληρη την Εὐρώπη. Ἔτσι,70.000 νέοι κάθε χρόνο λαμβάνουν το πτυχίο ἀνά χείρας καί ξεκινοῦν τή σταδιοδρομία τους. Εἶναι, συνεπῶς, λογικό ὅλοι αὐτοὶ οἱ νέοι νά ἀναζητήσουν μία ἐργασία παρεμφερής στό ἀντικείμενο σπουδῶν τους καί κατά προτίμηση στόν τριτογενῆ τομέα, ὁπού οἱ συνθῆκες ἐργασίας εἶναι περισσότερο ποιοτικές καί οἱ ἀπολαβές, συγκριτικά με τούς δύο κατώτερους τομεῖς, πιότερο προσοδοφόρες.

  Διοχετεύοντας το ἐκπαιδευτικό σύστημα, ἀλλά καί τα κοινωνικά δεδομένα τους νέους πρός τον τριτογενῆ τομέα, ἀκολούθησε ὁ κορεσμός αὐτοῦ καί συγχρόνως ἡ ἔλλειψη δυναμικοῦ στόν πρωτογενῆ και τον δευτερογενῆ. Ο κίνδυνος, λοιπόν, της ἀπαξίωσης του πρωτογενοῦς τομέα, που ἀποτελεί την βάση της οἰκονομικής πυραμίδας ἐπέφερε μία σειρά ἒτερων κοινωνικῶν και ατομικών ἀτασθαλιῶν, ἀφοῦ ἑνός κακοῦ μύρια ἕπονται.

  Το ὁλοένα διογκόμενο φαινόμενο της ἀστυφιλίας καί της ἐρημώσεως των χωριῶν καί των μικρῶν πόλεων (ἀφοῦ το σύνολο τους τριτογενοῦς τομέα ἑδρεύει στίς μεγαλουπόλεις), ἄφησε τα χωριά καί τις ἀγροτικές καί κτηνοτροφικές μικροεπιχειρίσεις νά βαλτόσουν καί ἐν συνεχεία, να ἀποκτήσουν μία φθίνουσα καμπή. Σε συνδυασμό με την ἔλλειψη ἐπιδοτήσεων καί κάθε ἄλλης οἰκονομικής στήριξης ἐκ του κράτους, κατέληξε το 94 τοῖς ἑκατό των γεωργικῶν ἐκμεταλλεύσεων, νά καλλιεργεῖται ἀπό ἀνθρώπους ἄνω των 35 ἐτῶν.

  Δυστυχῶς, ἐπικράτησε ἀνάμεσα στούς πτυχιούχους νέους ἡ νοοτροπία πως δέν συνάδη ὀ μορφωμένος και γραμματιζόμενος ἄνθρωπος νά ἀπασχολεῖται με χειρωνακτικές ἐργασίες. Προτίμησαν ἔτσι την ἀνεργία, ἀπό την ἐνασχόληση με τις γεωργικές καί κτηνοτροφικές ἐργασίες. Πόσο, λογικός καί ὐγιής, ὡστόσο, εἶναι τοῦτος ὁ ἀφορισμός;

  Ἀκόμη προπτοτικά, ὁ Θεός λαμβάνει τον Ἀδάμ καί τον θέτει ἐργάτη καί φύλακα του παραδείσου ''ἔθετο αὐτὸν ἐν τῷ παραδείσῳ τῆς τρυφῆς, ἐργάζεσθαι αὐτὸν καὶ φυλάσσειν'' (Γεν. 2,15). Ἀλλά καί κατά την ἐκδίωξη των πρωτοπλάστων ἀπό τον παράδεισο, ὁ Θεός ἐντέλλεται ''ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φαγῇ τὸν ἄρτον σου'' (Γεν. 3,19).  Ἀρχίζει ἔτσι ἡ πορεία του ἀνθρώπου στή γεωργία, ὀπου με κόπο καί μόχθο παράγει καθημερινά την τροφή του. Ὡστόσο, ἠ σκληρή καί ἐπίπονη ἐργασία κάτω ἀπό το λιοπύρι καί τις δύσκολες συνθῆκες φέρνει την ἀντίδραση πολλῶν ραθύμων, γι' αὐτό ἔρχεται ὁ σοφός Σειράχ νά τονίσει ''μὴ μισήσῃς ἐπίπονον ἐργασίαν καὶ γεωργίαν ὑπὸ ῾Υψίστου ἐκτισμένην'' (Σοφία Σειράχ 7,15). Πνευματικός ἀλλά συνάμα καί ὑλικός ο ἄνθρωπος, ἔτσι ὁ Θεός μεριμνᾶ καί φροντίζει ὄχι μόνο γιά την ψυχή, ἀλλά καί το χωμάτινο σῶμα, δίνοντας κατευθύνσεις, ἀκόμη καί γιά ὅσα οἰ ἂνθρωποι θεωρούν εὐτελῆ καί δευτερεύοντα. Ὑπόσχεται, δέ, στο βιβλίο των ''Παροιμιῶν '' ''ὁ ἐργαζόμενος την εαυτού γήν, πλησθήσεται άρτων, ο δε διώκων σχολήν (αργία, τεμπελιά), πλησθήσεται πενίας''.

  Προκαλεῖ, ἀκόμη, αἰσθήση ἡ διαφορά ἀντιλήψεων των νεοελλήνων καί των ἀρχαίων Ἑλλήνων στό θέμα αὐτό. Ὅσο ντροπιαστική θεωροῦν οἱ σημερινοί νέοι την γεωργία, τόσο ἀξιοθαύμαστη την θεωρεῖ ὁ Ξενοφῶν, ὁ ὀποίος ὄντας στήν ἐξορία καί ἀσχολούμενος με γεωργικές ἐργασίες, συνέγραψε το ἕως σήμερα διαφωτιστικό πόνημα ''Οἰκονομικά'', στό ὁποῖο ἐπαινεί την γεωργία ἀναφέροντας ''ανδρί καλώ τε καγαθώ ἐργασίαν εἶναι καί ἐπιστήμην κρατίστην γεωργίαν'' (Οἰκονομικά, 27,8). Ο ἴδιος κάνει λόγο για πνευματική καλλιέργεια του ἀνθρώπου μέσω της γεωργίας ''πολίτας ἀρίστους και εὐνουστάτους παρέχεσθαι δοκεῖ το κοινῶ'' (Οἰκονομικά 25,10).

 Ο νέος που μιμούμενος τον προπάτορα Ἀδάμ, ἀλλά καί ὅλους τους προγόνους του,  ἱδρώσει καί κοπιάσει, ὥστε νά παράξει τον ἐπιούσιο ἄρτο του, θά εἶναι σε θέση νά ἐκτιμήσει την ἀξία της τροφῆς, ἀλλά καί των χρημάτων. Θά ἀποφύγει, ἔτσι, τα περιττά καί ἀνούσια ἔξοδα. Θά ἔχει την εὐκαιρία νά φάει το πιό γλυκό ψωμί, σάν τον βασιλιά του ὁμώνυμου λαϊκοῦ παραμύθιου. Θά ἀσκηθεῖ στήν ὑπομονή καί θά καταλάβει πως  παρ' ὅτι τα χρήματα φτιάχνονται ἀπό φυτικό ὑλικό, δέν φυτρώνουν στά δέντρα!

  Κατά τον ἅγιο των ἡμερῶν μας, τον γερό-ΠαΪσιο, πολλές ἀπό τις ψυχασθένειες που ταλανίζουν τον σύγχρονο ἄνθρωπο, ὀφείλονται στόν συνεχῆ ἐγκλεισμό  μέσα στά τσιμέντα καί τις πόλεις. Ο ἄνθρωπος που ἐργάζεται στή φύση, ἀπολαμβάνει το κάθε δευτερόλεπτο την ὀμορφιά που ξανοίγεται ὁλόγυρά του, γίνεται κομμάτι της  καί γαληνεύει ἡ ψυχή του. Ἐργάζεται σε συνθῆκες που ἡσυχάζει ὁ νοῦς καί δύναται εὐκολότερα καί ἐπιτυχέστερα  νά ἐπιδοθεῖ στή προσευχή καί την περισυλλογή. Ὲνα, δέ, από τα δυνατότερα συναισθήματα που βιώνει ὅποιος ἀσχολεῖται με την καλλιέργεια, ἔστω στόν κῆπο του, εἶναι ἡ ἀνάπτυξη μπροστά στά μάτια του, ἡ ὡρίμανση καί τελικά ἡ ἀπολαβὴ γλυκῶν καρπῶν, ἀπό ἕνα σπόρο ἤ ἕνα φυτάριο που φύτεψε πρό μηνῶν καί το πότισε με τον ἱδρῶτα καί την ἀγάπη του.

  Ο μακαριστός Ἀθανάσιος Μυτιληναίος ἔλεγε συχνά ''εἶναι θαυμάσιο ὁ νέος νά μάθει γράμματα, νά σπουδάσει καί νά ἐπιστρέψει στούς προγονικούς ἀγρούς''. Ὄντως, ἡ αὐτονομία, ἠ αυτοτέλεια καί ᾖ αὐτάρκεια που προσφέρει η γεωργία εἶναι θαυμάσια καί πλέον ἀναγκαία, γιατί οἱ μέρες που προφήτεψαν οἱ πατέρες εἶναι κοντά καὶ ἡ γνώση της γεωργίας θά ἀποβεῖ σωτήρια στὶς ἡμέρες του λιμού.

   Τέλος, ὁ λέοντας της Ὀρθοδοξίας με τον χειμαρρώδη λόγο, ὁ μακαριστός Αὐγουστῖνος Καντιώτης ὀνόμαζε τους γεωργούς ''ἥρωες'' καὶ συνεχιστές της παραδόσεως καὶ τους τιμοῦσε ὡς ἐπισήμους, ἐνῶ καί ο Χριστός ἀπέδωσε την ἰδιότητα του γεωργοῦ στόν Θεό Πατέρα '' Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, καὶ ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστι'' (Κατά Ἰω. 15,1). Εἴθε, λοιπόν, οἱ Ρωμ-νιοί νά κατανοήσουν την ἀξία της θεάρεστης ταύτης ἐργασίας καί νά ἀπαγκιστρωθοῦν ἀπό τα συμπλέγματα ὑποτίμησης καί ἀδιαφορίας πρός αὐτήν!

Το μυστήριο της Ιεροσύνης

α) Η σύσταση του μυστηρίου και η αποστολική διαδοχή

Το μυστήριο της Ιεροσύνης συνέστησε ο Χριστός με την εκλογή των απο­στόλων, που τους ανέδειξε «ἁλιεῖς ἀνθρώπων» (Ματθ. 4,19) και τους έδωσε την «εξουσία» να συγχωρούν αμαρτίες (Ιωαν. 20,23), να τελούν το μυστήριο στης Θείας Ευχαριστίας και να διδάσκουν. Μετά το Χριστό, οι απόστολοι όρισαν τους διαδόχους τους με χειροτονία (επίθεση των χειρών). Η Ιεροσύνη στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχει αδιάσπαστη τη συνέχεια των χειροτονιών. Αυτό ονομάζεται «αποστολική διαδοχή» και είναι κριτήριο της γνησιότητας της Εκκλησίας. Ακόμη η Εκκλησία, συνεχίζοντας την αποστολική παράδοση, χειροτονεί αυτούς που έχουν μέσα τους ζωντανή τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. 

β) Η ειδική Ιεροσύνη: έννοια και ευθύνες

Όπως έχουμε αναφέρει, η Ιεροσύνη μπορεί να διακριθεί σε «ειδική» και «γενική». Οι κληρικοί έχουν την ειδική Ιεροσύνη και αναλαμβάνουν υπεύθυνα, με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, τη διοίκηση, τη διδαχή και τη λατρεία της Εκκλησίας. Βέβαια, ο Χριστός δεν παύει ποτέ να είναι ο μόνος (αρχ)ιερέας της Εκκλησίας, που έχει «ἀπαράβατον τήν ἱερωσύνην» (Εβρ. 7,24). Αυτός τε­λεί όλα τα μυστήρια, στα οποία είναι «ἀοράτως συνών» (αόρατα παρών). Οι (αρχ)ιερείς λόγω της χειροτονίας τους «δανείζουν» το σώμα και τα χέρια τους στο Χριστό και τον καθιστούν, έτσι, ορατό στο πλήρωμα (I. Χρυσόστομος). Τα πρώτα χριστιανικά χρόνια όλα τα μυστήρια τελούνταν κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας. Ήταν δηλαδή, συνδεδεμένα με τη Θεία Ευχαριστία. Με την πάροδο των αιώνων, χωρίστηκαν από αυτήν. Το μυστήριο, όμως, της Ιεροσύνης και για τους τρεις βαθμούς (επίσκοπος, πρεσβύτερος διάκονος) εξακολουθεί να τελείται κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας. Οι σχετικές ευχές ζητούν για το χειροτονούμενο τη χάρη του Θεού, ώστε να ανταποκρίνε­ται στην υψηλή αποστολή του, που είναι να οδηγεί τους πιστούς στη «Βασιλεία του Θεού». Ο πρεσβύτερος αναλαμβάνει το κήρυγμα, για να «ἀνακαινίζει» το λαό του Θεού ως πνευματικός οδηγός του (βλ. παρακάτω κείμενο). Αλλά και ο επίσκοπος καλείται να γίνει «μιμητής τοῦ ἀληθινοῦ Ποιμένος», του Χριστού δηλαδή, πρόθυμος πάντοτε να θυσιάζεται για το ποίμνιό του.

Βαθμοί της Ιεροσύνης	Ονομασία	Μυστήρια που τελεί	Τίτλοι διοίκησης ή τιμής	Δυνατότητα να είναι και έγγαμος
1ος	Διάκονος ή Διάκος	Κανένα	Ιεροδιάκονος	Ναι
2ος	Ιερέας ή Πρεσβύτε-ρος	Όλα εκτός της χειροτονίας	Πρωτοπρεσβύτερος Αρχιμανδρίτης, Οικονόμος κα	Ναι
3ος	Επίσκοπος ή Δεσπότης	Όλα	Μητροπολίτης, Αρχιεπίσκοπος, Πατριάρχης κα	Όχι

γ) Η συνύπαρξη εξουσίας και διακονίας

Η Ιεροσύνη δεν είναι αξίωμα και εξουσία με την κοσμική σημασία, αλλά με την πνευματική. Σκοπός της είναι η διακονία του λαού. Κάθε λειτούργημα στην Εκκλησία είναι διακονία. Στην Ορθοδοξία, ακόμη και η πολιτική εξουσία νοείται ως διακονία (υπουργός = διάκονος) του λαού του Θεού. Όπου χάνε­ται αυτή η συνείδηση, εμφανίζεται στη ζωή του ιερέα ο επαγγελματισμός. Ο κληρικός όμως είναι πνευματικός πατέρας και οι πιστοί πνευματικά του τέκνα. Γι’ αυτό ο μεγαλύτερος τίτλος και τιμή του κληρικού είναι η προσφώνηση «πάτερ» ή «παππούλη», που του απευθύνει ο λαός μας. Το έργο του, ιδιαί­τερα σήμερα, πρέπει να είναι φωτιστικό και οδηγητικό. Να οδηγεί, δηλαδή, τον κόσμο στην αλήθεια και χάρη του Χριστού, μεταδίδοντας το μήνυμα της σωτηρίας του ανθρώπου και της ανθρώπινης κοινωνίας. Όσο πιο πατερικός και παραδοσιακός είναι ο κληρικός, τόσο περισσότερο σύγχρονος είναι. Οι άγιοι είναι πάντα σύγχρονοι, διότι προσφέρουν όλη τη ζωή τους στη διακονία του κόσμου και την αντιμετώπιση των προβλημάτων του.
Στην Εκκλησία υπάρχει συνευθύνη κληρικών και λαϊκών. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να αναλαμβάνουν και οι λαϊκοί την ευθύνη τους στη ζωή της Ενορίας. Mε την ενεργό συμμετοχή όλου του σώματος στη ζωή της Εκκλησίας, είναι δυνατή και η κατά Χριστόν «αύξηση» του σώματος, η πνευματική πρόοδός του. Σύμφωνα με την παράδοσή μας, αυτό σημαίνει να είμαστε όλοι, κληρικοί και λαϊκοί, πιστοί στην αποστολή μας.

Πολλοί μιλούν για την ανάγκη εκσυγχρονισμού του κλήρου. Κάποιοι αρ­χίζουν από την ενδυμασία και θεωρούν το ράσο εμπόδιο στην απρόσκοπτη παρουσία του κληρικού στο σύγχρονο κόσμο. Είναι γεγονός ότι το ράσο συν­δέεται με παλαιότερες εποχές (Βυζάντιο­, τουρκοκρατία) και γι’ αυτό υπάρχουν τάσεις για κατάργησή του. Έχει όμως συνδεθεί τόσο πολύ με το λαό μας, που η εικόνα του κληρικού είναι αδιανόητη χωρίς το ράσο. Για τη διατήρηση, συνεπώς, της συνέχειας επικρατεί η γνώμη ότι το ράσο μπορεί μεν να απλου­στευθεί, όχι όμως και να καταργηθεί.

δ) Η Ιεροσύνη στις χριστιανικές Ομολογίες

Ιεροσύνη υπάρχει και στον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο. Έχει χάσει όμως την αποστολική και πατερική της σημασία, διότι χάθηκε ο μυστηριακός της χαρακτήρας ή συνταυτίστηκε με την κοσμική εξουσία. Στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, ο παπικός θεσμός έχει εισαγάγει την έννοια του υπερεπισκόπου (γενικός επίσκοπος= ο Πάπας), ενώ αρκετές διαφορές υπάρχουν στους άλλους βαθμούς της Ιεροσύνης. Στις προτεσταντικές Ομολογίες, έχει χαθεί σε μεγάλο βαθμό ο πνευματικός χαρακτήρας της Ιεροσύνης και η αποστολική διαδοχή. Οι κληρικοί θεωρούνται απλοί εντολοδόχοι της κοινότητας. Η Ορθόδοξη Εκ­κλησία μένει κι εδώ πιστή στην αρχαία χριστιανική παράδοση ως προς την κατανόηση της Ιεροσύνης.

Κείμενα:

Ταφή ή καύση των κεκοιμημένων;

Γράφει ο θεολόγος Αναστάσιος Ζαμπελάκης
Ένα θέμα για το οποίο δέχτηκα πολλές φορές ερωτήσεις από τους μαθητές μου είναι η καύση των νεκρών και γιατί η Εκκλησία μας παραμένει τόσο αρνητική στο θέμα αυτό; Γιατί οι Χριστιανοί επιμένουμε να τονίζουμε την αξία της ταφής και κατακρίνουμε, όχι τους ανθρώπους βέβαια, άλλα την επιλογή της αποτέφρωσης. Το θέμα όσο μακάβριο και αν είναι αποκαλύπτει το βάθος και την σοφία των πατέρων της Εκκλησίας. Για αυτό πολύ σύντομα και περιεκτικά θα απαριθμήσουμε τα επιχειρήματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

1.   Ο Χριστός, όταν πέθανε στον σταυρό, ο Ιωσήφ ο από Αριμαθείας, άνθρωπος με ισχύ αλλά και πίστη, πήρε το σώμα του Κυρίου και το τοποθέτησε σε καινούργιο, λαξευτό τάφο. Αυτό το γνωρίζουμε από το ευαγγέλιο, αλλά έχει επιβεβαιωθεί κιόλας ιστορικά, από την ανακάλυψη του Παναγίου τάφου. Αφού λοιπόν ο Χριστός, ο οποίος είναι το απόλυτο πρότυπο των Χριστιανών ενταφιάστηκε, εμείς ως πιστοί του, οφείλουμε να τον μιμηθούμε και σ’ αυτό. Εξάλλου όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας, από την Παναγία μέχρι τον Άγιο Παΐσιο, το ίδιο έπραξαν.
2.  Μια παλιά συνήθεια κυρίως στα χωριά ήταν να μαζεύουν οι κάτοικοι τα σκουπίδια σε έναν χώρο, και, όταν αυτά γίνονταν πολλά, τα καίγανε. Αυτό ίσως και να συμβαίνει και σήμερα σε κάποιες περιοχές. Οι άνθρωποι δηλαδή έχουμε ενδόμυχα την σκέψη ότι πρέπει να καίμε ότι θεωρούμε άχρηστο ή επικίνδυνο για την δημόσια υγεία. Το ανθρώπινο σώμα όμως δεν είναι σκουπίδι. Το σώμα, που είναι λίαν καλό ως δημιούργημα του Θεού, αγιάζεται με το βάπτισμα και το χρίσμα, θεώνεται με την Θεία Ευχαριστία, ευλογείται με το ευχέλαιο, τον αγιασμό ή την ιεροσύνη! Το σώμα γίνεται "ναός" του Θεού, θεώνεται κατά χάριν μαζί με την ψυχή και συνδοξάζεται.
3.     Τα λείψανα των αγίων φανερώνουν ακόμη ένα επιχείρημα κατά της καύσης των νεκρών. Τα λείψανα των αγίων θαυματουργούν 2000 χρόνια τώρα. Αν τους αγίους τους καίγαμε δεν θα είχαμε σήμερα τα λείψανά τους, για να προσκυνούμε την χάρη του Θεού που υπάρχει επάνω τους, να παίρνουμε δύναμη στην απόγνωσή μας και θεραπεία στην ασθένειά μας. 
4.    Ο Χριστός αναστήθηκε. Είναι το θεμέλιο της Χριστιανικής πίστης. Γι’ αυτό εμείς οι Χριστιανοί επινοήσαμε ένα υπέροχο και βαθύτατα πνευματικό τίτλο για τους χώρους ταφής των νεκρών μας. Δεν τα ονομάζουμε νεκροταφεία αλλά «κοιμητήρια». Οι ενταφιασμένοι δεν είναι απλά νεκροί, αλλά άνθρωποι που κοιμούνται κατά μία θεολογική έννοια και αναμένουν το εγερτήριο σάλπισμα της κοινής ανάστασης, που θα γίνει στο τέλος της ιστορίας (προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν καί ζωήν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος). Για αυτό εξάλλου και οι τάφοι μας κοιτούν προς την ανατολή, συμβολικά, αναμένοντας να ανατείλει ο ήλιος της δικαιοσύνης, ο Ιησούς Χριστός, κατά την Δευτέρα και ένδοξη παρουσία Του. 
5.     Άλλο ένα επιχείρημα φανερώνεται μέσα από την θεολογία της Παλαιάς Διαθήκης για το ανθρώπινο σώμα. Ο άνθρωπος φτιάχνεται από τον Θεό με χώμα (καί ἔπλασεν ὁ θεός τόν ἄνθρωπον χοῦν ἀπό τῆς γῆς) και καταλήγει μετά την πτώση του με Θεία εντολή πάλι στο χώμα (ἕως τοῦ ἀποστρέψαι σε εἰς τήν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήφθης, ὅτι γῆ εἶ καί εἰς γῆν ἀπελεύσῃ).
6.     Τα κοιμητήρια επιτελούν ύψιστο παιδαγωγικό έργο! Όποιος κάνει μια βόλτα μέσα στα κοιμητήρια, επειδή θέλει να ανάψει ένα κερί ή να παραβρεθεί σε ένα τρισάγιο αγαπημένου του ανθρώπου που «κοιμήθηκε», παιδαγωγείται, διδάσκεται την ματαιότητα της ζωής, του πλούτου, των κοσμικών επιτυχιών, των ανόητων, εγωιστικών και μικρόψυχων συμπεριφορών και γίνεται καλύτερος άνθρωπος. Γιατί να μας λείψει ένα τόσο σημαντικό σχολείο;
7.     Τα μνήματα ήταν, είναι και θα είναι χώρος τέχνης και πολιτισμού για κάθε λαό και κάθε εποχή. Θυμηθείτε την χαρά και την υπερηφάνεια των αρχαιολόγων και των ιστορικών σε κάθε ανακάλυψη ενός αρχαίου τάφου της Μακεδονικής εποχής ή της αρχαίας κλασσικής εποχής. Τι πληροφορίες και τι γνώσεις αποκομίζουμε από την τέχνη, τα ταφικά έθιμα, και τα πολιτισμικά στοιχεία της εποχής; Αλλά και σήμερα πόσους εκλεπτυσμένους σταυρούς, εμπνευσμένα ποιήματα, θεόπνευστες προσευχές και συμβολικούς στολισμούς αντικρίζουμε στους τάφους των κεκοιμημένων μας; Υποτίθεται ότι εξυμνούμε και υπολογίζουμε την τέχνη ως πολιτισμένοι Ευρωπαίοι!
   
8.   Επίσης, γνωρίζουμε σήμερα με τις δυνατότητες που δίνει η σύγχρονη τεχνολογία και επιστήμη, ότι η ταφή ενός νεκρού ανθρώπου δίνει την δυνατότητα για ιστολογική (και όχι μόνο) επανεξέταση του κεκοιμημένου από ιατροδικαστές, ακόμα και μήνες μετά την ταφή, ώστε να εντοπιστεί η πραγματική αιτία του θανάτου. Η καύση των νεκρών μπορεί να χρησιμοποιηθεί κάλλιστα για την συγκάλυψη δολοφονικών ενεργειών.
9. Τα επιχειρήματα υπέρ της καύσης των νεκρών είναι ανίσχυρα να μας πείσουν.

α. Λένε ότι δεν υπάρχει επαρκής χώρος στα μνήματα. Αυτό αντιμετωπίζεται αν οι Δήμοι πάψουν να πουλάν σε πλούσιες οικογένειες χώρους για οικογενειακούς τάφους και υπάρχει μια ισοτιμία στην αντιμετώπιση των νεκρών, ώστε όλα τα λείψανα μετά την παρέλευση 5 έως 10 έτη από την κοίμηση, να τοποθετούνται σε λειψανοθήκες και να ελευθερώνεται χώρος. Επίσης, περιφερειακά των πόλεων υπάρχουν άπειροι ανεκμετάλλευτοι χώροι, που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε κοιμητήρια.

β. Λένε ότι τα νεκρά σώματα μολύνουν το χώρο. Απόλυτα ψευδές. Δεν υπάρχει καμιά απόδειξη για κάτι τέτοιο.

γ. Ουσιαστικά η καύση των νεκρών εκφράζει την μηδενιστική – αθεϊστική νοοτροπία του σύγχρονου δυτικοτραφέντος ανθρώπου και την φοβική ψυχολογία του απέναντι στον θάνατο και το άγνωστο που ακολουθεί, αλλά και την τάση του να αποθρησκιοποιήσει κάθε πτυχή της ζωής του. Να αντιπαραβάλουμε εδώ ότι στην Ορθόδοξη παράδοση μας τα κοιμητήρια ήταν πάντα ή στο κέντρο ή συνηθέστερα στην άκρη της πόλης, ώστε οι κάτοικοι να τα επισκέπτονται συχνά για προσευχή. Δεν είχαν και δεν έχουν οι Ορθόδοξοι φοβικά σύνδρομα! Αντίθετα η τάση στο εξωτερικό είναι τα νεκροταφεία να είναι μακριά από τις πόλεις για τους λόγους που ήδη αναφέραμε.

δ. Σε κάποιες περιπτώσεις η καύση των νεκρών υποκρύπτει την πίστη του υποστηρικτή της αποτέφρωσης στην ινδουιστική φιλοσοφία της μετενσάρκωσης, όπου ο άνθρωπος δεν έχει καμιά αξία ως πρόσωπο, αφού εκεί το πρόσωπο χάνεται κατά την διαδικασία της σαμσάρα, όπως ονομάζουν την μετενσάρκωση εκεί. Μα εμείς είμαστε Χριστιανοί!

Λίγες σκέψεις περί γάμου για προβληματισμό

Μία εύλογη απορία που έχουν πολλοί, είναι: Γιατί δηλαδή θα πρέπει να παντρευτεί κάποιος για να έχει ερωτικές σχέσεις; Γιατί άραγε ο γάμος (και μάλιστα ο θρησκευτικός γάμος), να είναι αναγκαίος για δύο ανθρώπους που αγαπιούνται και θέλουν να ζήσουν μαζί,  και να μην αρκεί η συναισθηματική και σαρκική τους ένωση χωρίς γάμο; Δεν είναι το ίδιο; Ποια η διαφορά;

Είναι βέβαια εύκολο να καταλάβει κάποιος τους κοινωνικούς λόγους, και τα κοινωνικά οφέλη που έχει μια οικογένεια από έναν γάμο. Το δυσκολότερο είναι να κατανοήσει την πνευματική διάσταση του ζητήματος, η οποία όμως είναι η σημαντικότερη διάσταση για την Εκκλησία. Γι' αυτό θα αφήσουμε για άλλη φορά αναλύσεις πέραν των πνευματικών λόγων, που φυσικά απευθύνονται σε πιστούς ανθρώπους, και όχι σε απίστους!

           Γιατί λοιπόν στην Εκκλησία θέλουμε να "τελέσουμε γάμο", εννοώντας την τελετή; Εδώ το κλειδί για να το κατανοήσουμε, είναι η λέξη: "ΜΥΣΤΗΡΙΟ". Γι' αυτό η Ορθόδοξη Εκκλησία, δεν αναγνωρίζει τις τελετές γάμου αλλόδοξων. Αλλά οφείλουν να την επαναλάβουν Ορθόδοξα οι Χριστιανοί για να αναγνωρίζονται στην Εκκλησία ως ζευγάρι, έστω και αν ήταν παντρεμένοι για δεκαετίες πριν γίνουν Χριστιανοί!
          Εντός την Εκκλησίας, ο γάμος εντάσσεται στο σχέδιο της σωτηρίας. Ο στόχος, δεν είναι να ΩΦΕΛΗΘΕΙ κάποιος από τις σεξουαλικές χάρες του άλλου. Ούτε να ζήσουν απλώς μαζί "ευτυχισμένοι" δύο άνθρωποι. Ο στόχος του γάμου ως ΜΥΣΤΗΡΙΟΥ, (ως "μύησης", για να γίνει κατανοητή η έννοια της λέξης), είναι ΝΑ ΕΝΤΑΧΘΕΙ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΘΕΩΤΙΚΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΖΕΥΓΑΡΙΟΥ. Με άλλα λόγια, εκτός από τους δύο, βάζουμε στη ζωή της οικογενείας μας ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΕΟ. Δεν ζούμε ερήμην του Θεού, ούτε τεκνοποιούμε χωρίς Αυτόν. Αλλά "εαυτούς και αλλήλους, και ΠΑΣΑΝ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΗΜΩΝ, Χριστώ τω Θεώ παραθώμεθα". Λέμε δια της μύησης αυτής στον Θεό: "Θεέ μου, η πορεία μας προς τη Θέωση, στα πλαίσια της Εκκλησίας σου, είναι δεδομένη. Παρακαλούμε, να ευλογήσεις αυτή τη νέα κατάσταση της ζωής μας, ώστε πλέον, όχι ένας, αλλά ΔΥΟ μαζί, ενωμένοι ως ανδρόγυνο, να συνεχίσουμε αυτή την πορεία, που είναι και το κέντρο της ζωής μας, και ο στόχος μας".

Ο στόχος λοιπόν, ΔΕΝ είναι ούτε η "ευτυχία" των δύο, ούτε "η τεκνοποιία", ούτε "το σεξ". Ο στόχος είναι Η ΘΕΩΣΗ. Ο ίδιος στόχος που είχαν οι δύο (υποτίθεται, εφ' όσον ήταν Χριστιανοί) και πριν! Μόνο που τώρα, ο ίδιος αυτός στόχος, συνεχίζεται συντροφικά, όχι μόνο σε κοινή πορεία ΣΥΖΥΓΩΝ, αλλά ΚΑΙ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΑΔΕΛΦΩΝ!!! 

Αποζητώντας λοιπόν ο άνθρωπος το σεξ χωρίς τον γάμο, δείχνει τα εξής:
1. Πιθανόν θέλει τα ΗΔΟΝΙΚΑ καλά του γάμου, χωρίς όμως τις ανάλογες ευθύνες. Πρόκειται λοιπόν για ανευθυνότητα!
2. Αφήνει τον Θεό ΑΠ' ΕΞΩ, δείχνοντάς Του, ότι ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΕΙΣΑΚΤΟΣ στη συζυγική τους ζωή! Συνεπώς και ο Θεός ΔΕΝ ευλογεί τον γάμο ως μέρος της πορείας Θέωσης του ζευγαριού!
3. Δεν έχει ως στόχο την εν Χριστώ ζωή, ούτε τη Θέωση. Με άλλα λόγια, είναι ένα ΣΑΘΡΟ ΘΕΜΕΛΙΟ για τον γάμο, μια σχέση ΧΩΡΙΣ ΘΕΟ!

Στη Χριστιανική Εκκλησία λοιπόν, η νέα αυτή περίοδος σχέσης του ανθρώπου,
1. συνοδεύεται από ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ, απέναντι στον σύντροφο της ζωής μας, απέναντι στα παιδιά που τυχόν θα γεννηθούν από αυτή την ένωση, και απέναντι στους ανθρώπους που θα επηρεάσει η ένωση αυτή.
2. εντάσσεται στα πλαίσια της Εκκλησιαστικής μας ζωής, όπου η ένωση αυτή αποβαίνει ΑΙΩΝΙΑ, και όχι μόνο παροδική.
3. εντάσσεται στην ΗΔΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑ πορεία δύο πιστών ανθρώπων, που αποφασίζουν να τη συνεχίσουν ως σύζυγοι, βοηθώντας ο ένας τον άλλον στον δύσκολο αυτό αγώνα, όπως και στον κοινό αγώνα της βιοπάλης, πάντα με τη Χάρη του Θεού, ο οποίος δια του Μυστηρίου αυτού, ΠΡΟΣΚΑΛΕΙΤΑΙ, να αναλάβει αυτή την πορεία, και να "τελειώσει" αμφοτέρους τους συντρόφους.

     Γι' αυτό και σεξουαλική πράξη έξω από τον γάμο, μαρτυράει πέραν της κοινωνικής ανευθυνότητας, επίσης μια ανευθυνότητα απέναντι στην αγιότατη πίστη μας, και στον Δημιουργό μας, που λαχταράει να συμμετέχει κι Εκείνος στη ζωή των πλασμάτων Του ΑΝ ΠΡΟΣΚΛΗΘΕΙ, ώστε να τους οδηγήσει στην Δική Του Ζωή, δια του αγιασμού τους.

Συνεπώς, οι ΜΟΝΟΓΑΜΙΚΕΣ προγαμιαίες σχέσεις, με  τον άνθρωπο που αγαπάμε, ΔΕΝ είναι αυτές καθαυτές κακές, ως πράξη. Είναι όμως αμαρτία, (αστοχία σημαίνει η λέξη αμαρτία), μόνο και μόνο, επειδή μαρτυράει την ΑΠΟΤΥΧΙΑ του Χριστιανού να εντάξει τον γάμο του στην κατά Θεόν ζωή της Εκκλησίας.

Φυσικά για τους μη Χριστιανούς, δεν τίθεται θέμα. Γάμος είναι! Είτε στα πλαίσια της θρησκείας τους, είτε στα πλαίσια της συμβίωσης, είναι γάμος, μια και ΠΟΤΕ δεν αποτελεί Μυστήριο.
       Αμαρτία, είναι ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΜΑΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΙ (ή αποτυγχάνει να μας πλησιάσει) ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ. Και μόνο με αυτή την έννοια, μπορεί να γίνει διάκριση του "τι είναι αμαρτία, και τι όχι". Δεν είναι λοιπόν ούτε θέμα "ενοχής", ούτε θέμα "ανηθικότητας". Είναι θέμα προσωπικής μας αποτυχίας ως Χριστιανών, όσον αφορά την Εκκλησιαστική του διάσταση. Για τις κοινωνικές διαστάσεις, μπορεί εύκολα κάποιος να σκεφθεί τις ευθύνες και τις απολαβές του γάμου, ώστε θα αναλυθούν σε διαφορετικό άρθρο.

   Τελειώνουμε με μια συμβουλή, που κάποιου ιερέα:
Για να είναι ο γάμος μας σε σωστές βάσεις, και να διαρκέσει, πρέπει να γίνει αφ' ενός κατά Θεόν, (ως Μυστήριο), αλλά και ΟΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΜΑΣ πρέπει να είναι οι σωστές. ΔΕΝ παντρευόμαστε "για να έχουμε σεξ με τη γυναίκα των ονείρων μας". Δεν παντρευόμαστε "για να έχουμε κάποιον να μας συντηρεί και να μας αγαπάει και να μας φροντίζει". Δεν παντρευόμαστε "για να ΛΑΒΟΥΜΕ" οτιδήποτε από τον μελλοντικό μας σύντροφο! Δεν παντρευόμαστε με τη σκέψη: "Τι μπορεί να μου προσφέρει ο άνθρωπος αυτός;" Το αντίθετο πρέπει να συμβαίνει! Η σκέψη μας πρέπει να είναι: "Τι μπορώ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΩ σε αυτόν τον άνθρωπο που αγαπώ;" Καταλαβαίνεις τη διαφορά; Πρόκειται για ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΘΥΣΙΑ, και όχι για ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΕΡΔΟΣ. Είναι ΔΟΣΙΜΟ και ΟΧΙ ΑΠΟΛΑΒΗ. Είναι ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΛΗΜΑΤΟΣ ΜΑΣ, ΧΑΡΙΝ ΤΟΥ ΘΕΛΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΟΥ ΑΓΑΠΑΜΕ ΤΟΣΟ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΘΥΣΙΑΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΖΩΗ ΜΑΣ ΣΤΟ ΝΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ!

Ο γάμος όπου ζητάμε να λάβουμε, είναι ΕΓΩΙΣΤΙΚΟΣ, έστω και αν λέμε ότι τον κάναμε "από αγάπη". Αγάπη είναι ΔΟΣΙΜΟ, και όχι "απολαβή". Και όταν ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ από τον σύντροφό μας, (καμία απαίτηση, αλλά αντιθέτως, αυτοπαράδοση), τότε δεν θα έχουμε και απογοητεύσεις! Ούτε καυγάδες, ούτε διαζύγια! Όπως ο Χριστός αγάπησε την Εκκλησία (κατά την Αγία Γραφή), και έδωσε τη ζωή Του για χάρη της, έτσι και εμείς οι άνδρες, "χρωστάμε να αγαπάμε τις γυναίκες μας όπως τα σώματά μας"! Και ακόμα περισσότερο! Ομοίως και οι γυναίκες, να είναι πρόθυμες να θυσιασθούν για το σύζυγό τους, όπως η Εκκλησία έγινε σπονδή στους διωγμούς, χάριν του συζύγου της και Κεφαλής της, του Ιησού Χριστού!

       Λοιπόν, έχοντας κατά νου όλα αυτά, κάτσε και σκέψου: Αν αγαπάω πραγματικά αυτή την κοπέλα, γιατί να μην την οδηγήσω νύφη στην Εκκλησία; Τι με αποτρέπει από αυτό; Μήπως θέλω απλώς να χαρώ τα θέλγητρά της; Μήπως θέλω ΝΑ ΤΗΣ ΠΑΡΩ, και ΟΧΙ ΝΑ ΤΗΣ ΔΩΣΩ; Μήπως τη μεταχειρίζομαι ως "χρηστικό αντικείμενο" των ηδονών μου, και όχι ως ΠΡΟΣΩΠΟ κατ' εικόνα Θεού; Και τον Θεό, γιατί θέλω να τον αφήσω έξω από τη ζωή μας;
        Να γιατί είναι λάθος ακόμα και οι μονογαμικές σεξουαλικές σχέσεις! Είναι ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ από αυτό που ΟΦΕΙΛΕΙ να κάνει ένας Χριστιανός προς τα δύο πρόσωπα που (υποτίθεται ότι) αγαπάει: Τη γυναίκα (ή τον άνδρα) της ζωής του, και τον Θεό!

Πηγή: εδώ

Τί είναι τελικά ο σαραντισμός;

Η γυναίκα, έπειτα από την κύηση χρειάζεται ένα διάστημα ώστε να επανέλθει και πάλι στην προ του τοκετού κατάσταση. 

Ο σαραντισμός είναι μια πανάρχαια λειτουργική πράξη της εκκλησίας μας.Γίνεται σήμερα κατα μίμηση της Υπαπαντής του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και οι γυναίκες συμβολίζουν την Παναγία, η οποία έφερε στις αγκάλες της τον Υιόν της και τον πρόσφερε στον ναό ως θυσίαν «ευπρόσδεκτη».

Κατά το πρότυπο της  Παναγίας,λοιπόν, η μητέρα  έπειτα από σαράντα ημέρες πηγαίνει το βρέφος στο ναό για δυο λόγους. Πρώτον, για να εισάγει το βρέφος στο ναό, ώστε αυτό να μπορεί στη συνέχεια να βαπτισθεί και να συμμετάσχει στην εν Χριστώ λατρευτική ζωή, και δεύτερον για να καθαρισθεί και αυτή “από πάσης αμαρτίας και από παντός ρύπου…ίνα αξιωθεί ακατακρίτως μετασχείν των αγίων Μυστηρίων”. Με αυτό τον τρόπο εισέρεται στην κανονική εκκλησιαστική ζωή , που λόγω της γέννας στερήθηκε για σαράντα ημέρες.

Όλα αυτά γίνονται προς μίμηση του σαραντισμού του Κυρίου.

Η ακολουθία του σαραντισμού

 Να αναφέρουμε ότι η Εκκλησία μας έχει κάποιες συγκεκριμένες ευχές περί της γέννας ενός παιδιού. Αυτές είναι: την πρώτη ημέρα, την όγδοη ημέρα (ονοματοδοσία του παιδιού), και την τεσσαρακοστή ημέρα. 

(ευχή για μισό σαραντισμό ΔΕΝ υπάρχει, αλλά όπως θα δούμε στην συνέχεια δεν χρειάζεται, και το αναφέρουμε αυτό διότι συνήθως οι μητέρες ζητούν μισό σαραντισμό για να μπορούνε να βγουν από το σπίτι τους).

Η ακολουθία λοιπόν του σαραντισμού αποτελείται από τέσσερις ευχές. Θέμα και των τεσσάρων ευχών είναι η προσαγωγή του βρέφους στο ναό κατά το πρότυπο του Κυρίου (σύμφωνα με τις διατάξεις του Μωσαϊκού νόμου). Οι ευχές αποτελούν ευλογίες του βρέφους και δεήσεις υπέρ αυτού, που κατά «μίμησιν» του Κυρίου προσάγεται στο ναό και αφιερούται στο Θεό. Αυτός είναι και ο εμφανείς σκοπός της ακολουθίας. Το παιδί εισέρχεται στην εκκλησία και αυτό σαραντίζει και όχι η μητέρα του. Η μητέρα συνοδεύει το βρέφος και ευλογείται μαζί με αυτό.

Εδώ να τονίσουμε πως η ευχή αναφέρει και τους δύο γονείς και είναι λάθος να παρουσιάζεται μόνο η μητέρα. Μαζί έχουν γίνει συνδημιουργοί του Θεού. Έφεραν μία νέα ζωή στον κόσμο. Δεν είναι, ούτε αμαρτωλοί, ούτε ακάθαρτοι για την πράξη τους αυτή. Αυτά είναι Εβραϊκά κατάλοιπα και αντιλήψεις, που δεν έχουν, πιστεύω, θέση στην Εκκλησία της χάριτος του Χριστού. Η γυναίκα δεν είναι τιμωρημένη να παραμείνει στο σπίτι και εκτός Εκκλησίας, επειδή έφερε στον κόσμο μία νέα ύπαρξη.

Πολύ απλά, υπάρχει ανάγκη μετά από τον τοκετό, να επανέλθει το σώμα εις την «προτέραν κατάστασιν», να επουλωθούν οι σπλαχνικές ενοχλήσεις, αλλά και να βρίσκεται η μητέρα συνεχώς με το βρέφος.

Για τον λόγο αυτό η αγία και φιλεύσπλαχνος Εκκλησία, κατά κάποιο τρόπο παρέχει μία άδεια, μία ευλογία στη λεχώνα γυναίκα, να παραμείνει σπίτι της χωρίς να την αναγκάζει να εκκλησιάζεται για το εύλογο διάστημα των σαράντα ημερών. Με τον σαραντισμό του παιδιού, καλείται και αυτή όπως: «ἀξιωθεῖσα εἰσελθεῖν ἐν τῷ Ἁγίω ναῶ, δοξάσει σὺν ἡμίν, τὸ πανάγιον ὄνομά σου...».

Ο συμβολισμός στο τέλος της ακολουθίας:

Στο τέλος της ακολουθίας ο ιερέας αποθέτει το βρέφος μπρος στη Ωραία Πύλη, απ΄όπου το παραλαμβάνει η μητέρα, αφού προσκυνήσει την εικόνα του Κυρίου. Είναι μια συμβολική πράξη που δείχνει ότι το παραλαμβάνει από τα χέρια του Θεού. 

Εάν οι γονείς κατανοήσουν και πιστέψουν ότι τα παιδιά τους είναι πρωτίστως παιδιά του Θεό, πολλά προβλήματα θα προλαμβάνονταν κατά την ανατροφή τους και πολλές αγωνίες σε κάθε ασθένεια ή ατύχημά τους.

Το νόημα της ακολουθίας

 Ο σκοπός και το νόημα της ακολουθίας του σαραντισμού είναι:

***Δοξολογία για τη γέννηση ενός νέου ανθρώπου, που έγινε κατά τρόπο θαυμαστό και ακατανόητο για την ανθρώπινη διάνοια.

***Ευγνωμοσύνη για τη διάσωση της μητέρας, γιατί είναι πολλόι οι κίνδυνοι που διατρέχει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού.

***Αίτηση για κάθαρση της μητέρας από τον “ρύπο”, την ακαθαρσία  του σώματος (σπλαχνικές ενοχλήσεις) και τον σπίλο της ψυχής (δηλ. την υπερηφάνεια , επειδή έφερε έναν νέο άνθρωπο στον κόσμο.

***Αίσθημα αδυναμίας διαπλάσεως της ψυχής του παιδιού και ανάθεσή του στο Θεό για να το ευλογήσει, να το αγιάσει, να το συνετίσει, να το σωφρονίσει και να το καλοφρονίσει.

Δεισιδαιμονίες που σχετίζονται με τον σαραντισμό

 Εδώ θα πρέπει να αναφερθούμε και σε κάποιες δεισιδαιμονίες, που δυστυχώς επικρατούν σε κάποιες περιοχές της Κύπρου και καλό θα ήταν να εκλείψουν.

Πρόκειται για κάποια "φυλακτά", που βλέπουμε να συνοδεύουν το βρέφος, ακόμα και όταν προσφέρεται στην Εκκλησία για τον σαραντισμό.

Οι ματόπετρες, τα πέταλα, η ένδυση με ανάποδα ρουχαλάκια, για να προστατευτεί τάχα το βρέφος από το κακό, είναι άσχημες συνήθειες, βαθιά όμως ριζωμένες στη συνείδηση του λαού.

Τα φαινόμενα αυτά δείχνουν περισσότερο αμάθεια και δυσπιστία. Καλό είναι οι γονείς να συμβουλεύονται τους πνευματικούς τους για τέτοια θέματα και να εμπιστεύονται τον Χριστό, την Παναγία και τους Αγίους της Εκκλησίας και όχι σε “μαγικά”αντικείμενα που παραπέμπουν σε παγανιστικές μεθόδους άλλων εποχών.

Σημαντική επισήμανση

Η Εκκλησία ως μάνα πρόβαλε τον “εγκλεισμό” της λεχώνας για σαράντα ημέρες στο σπίτι για πρακτικούς λόγους και όχι εκκλησιαστικούς ή θεολογικούς.

Ειδικά τα παλαιότερα χρόνια υπήρχε το φαινόμενο να τίκτει η γυναίκα και μετά από μερικές ημέρες ο άνδρας να την καλεί να έρθει να δουλέψει στο χωράφι ή να κάνει βαριές εργασίες σε εξωτερικούς χώρους. Καταλαβαίνουμε ότι η λεχώνα όχι μόνο κινδύνευε από μολύνσεις και κόπωση αλλά απομακρυνόταν και από το νεογέννητο, άφηνε τον θηλασμό, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα υγείας και στην μητέρα αλλά και στο παιδί. Έτσι λοιπόν, οι ιερείς βλέποντας τον κίνδυνο που παραμόνευε για την λεχώνα και το νεογέννητο φτάνανε στο σημείο και παρουσίαζαν ως "εντολή-νόμο του Θεού" την παραμονή για σαράντα ημέρες μέσα στο σπίτι ώστε να προφυλάξουν την οικογένεια από τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η πρόωρη έξοδος της μητέρας από το σπίτι για δουλειά.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι ο σαραντισμός έχει να κάνει με τον εκκλησιασμό και όχι με τον “εγκλεισμό” στο σπίτι.

Από τα παραπάνω διαπιστώνουμε ότι η Εκκλησία καθόρισε να παραμένει η λεχώνα σαράντα ημέρες στο σπίτι της ώστε να δυναμώσει η ίδια, για να αποφύγει τις μολύνσεις των μικροβίων, αλλά και την προσβολή της από τη βασκανία του κόσμου.

Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ο πνευματικός της θα την απαγορεύσει να πάει στο γιατρό, εάν χρειαστεί, ή να μετακινηθεί στο εξοχικό της για να αποφύγει τον καύσωνα της πόλης ή και να πάει και στο μπακάλη, εάν δεν υπάρχει άλλη λύση.

Οι πρώτες σαράντα ημέρες είναι σημαντικές για να εδραιωθεί η γαλουχία και να επιτύχει ο θηλασμός, για αυτό και είναι ανάγκη  η μητέρα με το βρέφος να βρίσκονται  συνεχώς μαζί. Αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να μείνει η μητέρα με το βρέφος στο σπίτι για αυτές τις ημέρες και να αφοσιωθεί στη φροντίδα του και στο θηλασμό.

ΠΗΓΉ: εδώ

Ἐπιστολὴ στοὺς Ἱεράρχες - Ἀποτίμηση "Συνόδου" τῆς Κρήτης ἀπὸ τὸν καθηγητὴ κ. Τσελεγγίδη

Θεσ­σα­λο­νί­κη 20/7/2016 

Πρός 

τήν Ἱ­ε­ρά Σύ­νο­δο 

τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος 

Ἰ. Γεν­να­δί­ου 14 

115 21 Ἀ­θή­να 

Κοι­νο­ποί­η­ση:  σέ ὅ­λους τούς Ἱ­ε­ράρ­χες  τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας τῆς Ἑλ­λά­δος 

ΣΥΝ­ΤΟ­ΜΗ Α­ΠΟ­ΤΙ­ΜΗ­ΣΗ ΤΗΣ «Α­ΓΙ­ΑΣ ΚΑΙ ΜΕ­ΓΑ­ΛΗΣ ΣΥ­ΝΟ­ΔΟΥ»  ΣΤΟ ΚΟ­ΛΥΜ­ΠΑ­ΡΙ ΤΗΣ ΚΡΗ­ΤΗΣ (19-26/7/2016) 

Μα­κα­ρι­ώ­τα­τε Πρό­ε­δρε,  Σε­βα­σμι­ώ­τα­τοι Ἀρ­χι­ε­ρεῖς, 

Σᾶς ἀ­πο­στέλ­λω, εὐ­λα­βῶς, μιά πε­ρι­ε­κτι­κή ἀ­πο­τί­μη­ση γιά τήν «Ἁ­γί­α καί Με­γά­λη Σύ­νο­δο» καί Σᾶς πα­ρα­κα­λῶ, νά κά­νε­τε τόν κό­πο νά τήν με­λε­τή­σε­τε, ἐ­πει­δή πι­στεύ­ω, ὅ­τι θά μπο­ροῦ­σε νά βο­η­θή­σει, κά­πως, στήν ὑ­πεύ­θυ­νη συ­ζή­τη­ση πού θά γί­νει στή Σύ­νο­δο τῆς Ἱ­ε­ραρ­χί­ας τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας, ὅ­ταν αὐ­τή συ­νέλ­θει.  Ἡ ἀ­πο­τί­μη­σή μας θά κι­νη­θεῖ σέ δύ­ο ἐ­πί­πε­δα. Τό πρῶ­το ἐ­πί­πε­δο θά ἀ­φο­ρᾶ τήν ἀ­πο­τί­μη­ση ὡς πρός τό τυ­πι­κό καί Κα­νο­νι­κό μέ­ρος τῆς Συ­νό­δου, ἐ­νῶ τό δεύ­τε­ρο ἐ­πί­πε­δο θά ἀ­φο­ρᾶ τήν ἀ­πο­τί­μη­ση ὡς πρός τό οὐ­σι­α­στι­κό μέ­ρος της. 

Ὡς πρός τήν ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή τυ­πι­κό­τη­τα καί Κα­νο­νι­κό­τη­τά της, ἡ λε­γο­μέ­νη «Ἁ­γί­α καί Με­γά­λη Σύ­νο­δος» -θε­ο­λο­γι­κά κρι­νό­με­νη- δέν εἶ­ναι «Ἁ­γί­α», κα­τά κυ­ρι­ο­λε­ξί­α. Καί τοῦ­το, ἐ­πει­δή δέν εἶ­ναι «ἑ­πο­μέ­νη τοῖς ἁ­γί­οις Πα­τρά­σι», οὔ­τε τυ­πι­κῶς οὔ­τε οὐ­σι­α­στι­κῶς, ὅ­πως θά γί­νει φα­νε­ρό μέ ὅ­σα θά ποῦ­με στή συ­νέ­χεια. Δέν εἶ­ναι ὅ­μως καί «Με­γά­λη», ὄ­χι μό­νον ἐ­πει­δή δέν ἦ­ταν πα­ροῦ­σες ὅ­λες οἱ Αὐ­το­κέ­φα­λες Ἐκ­κλη­σί­ες, ἀλ­λά κυ­ρί­ως, για­τί ἦ­ταν σέ αὐ­τήν πο­λύ μι­κρή καί ἐ­πι­λεγ­μέ­νη ἡ ἀν­τι­προ­σώ­πευ­σή τους ἀ­πό τούς κα­τά τό­πους Ἀρ­χι­ε­ρεῖς. Τό ση­μαν­τι­κό­τε­ρο, ὅ­μως, ἐν προ­κει­μέ­νῳ εἶ­ναι, ὅ­τι ἡ «Σύ­να­ξη» αὐ­τή τῶν Ἀρ­χι­ε­ρέ­ων δέν μπο­ρεῖ νά χα­ρα­κτη­ρι­στεῖ -μέ αὐ­στη­ρά θε­ο­λο­γι­κά κρι­τή­ρια- οὔ­τε κἄν ὡς μί­α Το­πι­κή Σύ­νο­δος. Πρό­κει­ται, μᾶλ­λον, γιά μιά ἰ­δι­ό­τυ­πη, δι­ηυ­ρυ­μέ­νη, «Προ­συ­νο­δι­κή Δι­ά­σκε­ψη Ἀρ­χι­ε­ρέ­ων» μέ δέ­κα Προ­κα­θη­μέ­νους, ἤ γιά ἕ­να «Συ­νέ­δριο» δέ­κα συγ­κε­κρι­μέ­νων Αὐ­το­κε­φά­λων Ἐκ­κλη­σι­ῶν, οἱ ὁ­ποῖ­ες.... ἀν­τι­προ­σω­πεύ­τη­καν ἀ­πό τούς Προ­κα­θη­μέ­νους τους καί τό πο­λύ ἀ­πό 24 κα­τ’ ἐ­πι­λο­γήν Ἀρ­χι­ε­ρεῖς. 

Εἴ­πα­με, ὅ­τι ἡ ἐν λό­γῳ «Δι­ά­σκε­ψη» ἤ τό «Συ­νέ­δριο» αὐ­τό δέν εἶ­ναι κἄν μί­α Το­πι­κή Σύ­νο­δος, για­τί στήν Το­πι­κή Σύ­νο­δο συ­νέρ­χον­ται καί ψη­φί­ζουν ὅ­λοι οἱ με­τέ­χον­τες σ’ αὐ­τήν Ἀρ­χι­ε­ρεῖς. Στήν πα­ροῦ­σα ὅ­μως «Δι­ά­σκε­ψη-Συ­νέ­δριο», σύμ­φω­να μέ τόν Κα­νο­νι­σμό Λει­τουρ­γί­ας της, ψῆ­φο εἶ­χαν μό­νο οἱ πα­ρόν­τες δέ­κα Προ­κα­θή­με­νοι. Ἡ πρά­ξη αὐ­τή εἶ­ναι πρω­το­φα­νής στήν Ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή μας Ἱ­στο­ρί­α καί αὐ­θαί­ρε­τη καί δέν συ­νά­δει κα­θό­λου μέ τήν ἐκ­κλη­σι­ο­λο­γι­κοῦ χα­ρα­κτῆ­ρα πρα­κτι­κή τῶν ἕ­ως σή­με­ρα Ὀρ­θο­δό­ξων Συ­νό­δων, οἱ ὁ­ποῖ­ες προ­ϋ­πο­θέ­τουν τήν ἁ­γι­ο­πνευ­μα­τι­κή ἰ­σό­τη­τα ὅ­λων τῶν Ἀρ­χι­ε­ρέ­ων, πρᾶγ­μα πού ἐμ­φαί­νε­ται στήν ἰ­σό­τι­μη ψῆ­φο τους. Κα­νείς ἀ­πο­λύ­τως Ἐ­πί­σκο­πος –μη­δέ τοῦ Προ­έ­δρου τῆς Συ­νό­δου ἐ­ξαι­ρου­μέ­νου– δέν εἶ­ναι «ἄ­νευ ἴ­σων» συ­νε­πι­σκό­πων του. Αὐ­τό πού ἴ­σχυ­σε στήν πα­ροῦ­σα «Δι­ά­σκε­ψη» πα­ρα­πέμ­πει ἐμ­μέ­σως σέ μί­α σα­φῆ μορ­φή Πα­πι­σμοῦ, ἔ­στω κι ἄν ...

Ο Άγιος Παΐσιος για τα μνημόσυνα και το Ψυχοσάββατο

Με αφορμή το πρώτο Ψυχοσάββατο παραθέτουμε τα λόγια του αγίου Παϊσίου, ο οποίος μας καλεί να προσευχηθούμε και να προσφέρουμε ελεημοσύνη για την ανάπαυση των ψυχών των κεκοιμημένων. Οι προσευχές και τα μνημόσυνα έχουν τη δυνατότητα και από την κόλαση να βγάλουν τη ψυχή.

-Γέροντα, οι υπόδικοι νεκροί (πλην των Αγίων) μπορούν να προσεύχονται;

-Έρχονται σε συναίσθηση και ζητούν βοήθεια , αλλά δεν μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Όσοι βρίσκονται στον Άδη μόνο ένα πράγμα θα ήθελαν από τον Χριστό: να ζήσουν πέντε λεπτά για να μετανοήσουν. Εμείς που ζούμε, έχουμε περιθώρια μετανοίας, ενώ οι καημένοι οι κεκοιμημένοι δεν μπορούν πια μόνοι τους να καλυτερεύσουν την θέση τους, αλλά περιμένουν από εμάς βοήθεια. Γι’ αυτό έχουμε χρέος να τους βοηθούμε με την προσευχή μας.

Μου λέει ο λογισμός ότι μόνο το δέκα τοις εκατό από τους υπόδικους νεκρούς βρίσκονται σε δαιμονική κατάσταση, και, εκεί που είναι, βρίζουν τον Θεό, όπως οι δαίμονες. Δεν ζητούν βοήθεια, αλλά και δεν δέχονται βοήθεια! Γιατί, τι να τους κάνει ο Θεός; Σαν ένα παιδί που απομακρύνεται από τον πατέρα του, σπαταλάει όλη την περιουσία του και από πάνω βρίζει και τον πατέρα του. Ε, τι να το κάνει αυτό ο πατέρας του;

Οι άλλοι όμως οι υπόδικοι, που έχουν λίγο φιλότιμο, αισθάνονται...